Shkruan Albert Vataj
“Falni derisa diçka të thyhet brenda jush,” thuhet, “sepse atëherë nuk ndjeni më asgjë, as zemërim, as falje, vetëm një dëshirë të ftohtë për të kthyer faqen dhe për të mos u kthyer më pas.”
Por kjo nuk është boshësi, është mbetje e një zjarri të brendshëm që ka konsumuar gjithçka të tepërt, duke lënë vetëm thelbin.
Provoje ta shohësh veten në atë pikë dhe do të kuptosh. Nuk je e zbrazët, je e mbushur deri në skaj me dhimbje. Aq e plotë me të, sa nuk ka më hapësirë për asgjë tjetër. Dhe pikërisht aty, në këtë ngjeshje të padukshme, lind forca. Një magmë e heshtur që nuk shpërthen, por të udhëheq, që nuk shkatërron, por të orienton drejt një tempulli të padukshëm ku gruas i përkulen edhe yjet.
Sepse dhimbja nuk është fundi. Është mësuesi më i ashpër dhe më i vërtetë. Ajo të mëson se qëndresa nuk është nënshtrim, por tejkalim i vetes. Është akt i heshtur fitoreje mbi atë pjesë tënden që do të dorëzohej. Dhe çdo herë që mendon se po rrëzohesh, në të vërtetë po rikonfigurohesh.
Ajo vetvete që kalon përmes thyerjes nuk dobësohet. Ajo forcohet. Nuk ligështohet nga hidhërimi, nuk trembet nga trazimi, nuk gjunjëzohet nga plagët. Nuk rënkon më për çdo kafshim të jetës, sepse ka mësuar ta mbajë dhimbjen si gjuhë të brendshme, jo si klithmë.
Dhe kështu, ngadalë, mëson të mbledhë copëzat e zemrës së saj, jo për t’i kthyer siç ishin, por për t’i bashkuar në një formë tjetër, më të fortë, më të vetëdijshme, më të thellë. Si një mozaik që nuk fsheh thyerjen, por e shndërron atë në estetikë mbijetese.
Atë grua nuk do ta shihni kurrë të përfunduar në rënie. Jo sepse nuk bie, por sepse ka mësuar të ngrihet pa zhurmë, pa dëshmi, pa kërkuar miratim. Çdo rënie e saj është vetëm një kthesë e re e forcës.
Ajo është grua e zakonshme dhe njëkohësisht e pakapshme. E ngjashme me të gjitha, dhe megjithatë e papërsëritshme. Nuk pret që betejat t’i zhvillojnë të tjerët për të. Ajo hyn përballë jetës siç i hyn era detit, jo për ta ndalur, por për ta kaluar.
Nga humbjet ka mësuar strategjinë e fitoreve. Nga rrëzimet ka nxjerrë arkitekturën e qëndrueshmërisë. Dhe nga stuhitë ka ndërtuar një anije të brendshme, me dërrasa përvojash të thyera, por me drejtim të qartë.
Pavarësisht rrebesheve që e kanë goditur, ajo nuk e mallkon qiellin. Përkundrazi, e pranon si pjesë të formës së saj. Sepse çdo stuhi e ka bërë më të kthjellët, më të mprehtë, më të pranishme në vetvete.
Ajo nuk është brishtësi e humbur në finesë, është finesë që ka mësuar të mos thyhet. Është butësi që nuk dorëzohet. Është hijeshi që nuk kërkon leje për të ekzistuar.
Ajo e di se është grua. Është nënë, është forcë, është strehë dhe është fillim. Është pikërisht ajo përmes së cilës jeta merr frymë. Dhe megjithatë, mbetet e butë, e përulur, e dashur, si një prani që nuk kërkon të dominojë, por të mbajë.
Sepse në fund, ajo është gjithçka që ne shpesh e marrim si të mirëqenë dhe njëkohësisht gjithçka pa të cilën asgjë nuk do të ishte e mundur.
Ajo është grua.
Dhe kjo mjafton për të shpjeguar botën.
