Shkruan Kreshnik Marku
Bob Dylan, këngëtar i njohur, në një këngë të veten këndon kështu: Nuk duhet të jesh meteorolog për të ditur nga fryen era. Nuk duhet të jesh as psikolog e as teolog për ta njohur një shpirt të mirë dhe të dashur. Ajo hetohet, sepse vetë zbulohet, ajo drejtpërsëdrejti ndikon në njerëzit.
I tillë ishte shpirti dhe personaliteti i Hilarit nga Poitiersi në Francë, i cili e ka një histori të vet jo të madhe, por gjithsesi të begatshme. Hilari quhej edhe Atanas i Përendimit. Lindi në vitin 315 nga një familje shumë e mirë, edhe pse pagane. Shkollimin më tepër e kreu në mënyrë private. Hilari nuk ishte i kënaqur me filozofinë pagane, dhe me mësimet e saj mbi qëllimin e jetës së njeriut. Kështu pra, duke mos e gjetur kuptimin e jetës në paganizëm, kërkon dhe gjën një mësim të ri: fillon të studiojë Shkrimin shenjt. Pas studimit të mirëfilltë të Shkrimit shenjt, erdhi në përfundim se në krishterim është kuptimi i jetës dhe vendos që me tërë familjen të kthehet në krishterim.
Hilari arrin të bëhët ipeshkëv në qytetin e vet. Pikërisht atëherë kur perandor e thërret mbledhjen e në vitin 355, duke kërkuar të dënohet Atanazi dhe t`i lejohet arianizmit veprimi në kishat e Galisë. Hilari sikurse shumë ipeshkvij të tjerë e kundërshton këtë vendim të Konstancit. Për këtë arsye Hilari mërgon në Azinë e Vogël, sipas të gjitha gjasave në Frigji, dhe atje qëndron tri vite. Këtu Hilari shfrytëzon rastin dhe mëson gjuhën greke, njoftohet për së afërmi me arianizmin dhe mësimet e tija. Hilari në kundërshtime të mësimeve dhe veprimeve të tyre ishte këmbëngulës dhe arianët kërkojnë nga pernadori që, si e quanin Hilarin,
“pertubatorem Orientis” ta kthejë në Gali. Hilari me 361 në Pariz e udhëheq një mbledhjë shumë të rëndësishme. Në këtë mbledhje prapë u vendos të mbrohen të gjitha mësimet të Koncilit të Nicesë. Po ashtu u vendos që ta largojnë ipeshkvin Saturn nga selia e tij, sepse ishte përkrahës i arianizmit.
Hilari vdes në vitin 367. Hilari ishte njeri i vendosur dhe me mjaft sukses mbrojti Kishën në Gali. Duke iu falënderuar atij vetëm në Gali Kisha mbeti pa u infektuar nga arianizmi.
Që nga viti 1851 Hilari njihet si mësues i Kishës.
Veprat dogmatike
De Trinitatae – Mbi Trininë. Kjo vepër kishte dymbëdhjetë vëllime dhe është një ndër veprat më të mirat, në të cilat polemizon me arianët. Në këtë vepër ai shërbehet me shkrimet e Atanazit dhe Origenit. Ai këtu i përdor fjalët e Ungjillit: E kjo është jeta e pasosur, që të njohin Ty, një të vetmin Hyjin e vërtetë dhe atë që e dërgove, Jezu Krishtin (Gjn 7, 3). Pastaj flet për lindjen e Jezu Krishtit, për përngjasimin e Atit dhe Birit. Hilari flet edhe për Shpirtin Shenjt. Shkrimet e tija në përgjithësi janë mjaft të mira.
