Shkruan Ndoj Mhilli
Çështja
Xhubleta dhe çiftelia janë më shumë sesa thjesht artefakte kulturore; ato mishërojnë traditat e lashta dhe të pasura të trashëgimisë shqiptare. Me origjinë nga qytetërimi Pellazgo-Ilirik, këto simbole të identitetit tonë janë pjesë të çmuara të historisë sonë dhe meritojnë njohje dhe ruajtje në një skenë globale. Mjerisht, në kohët moderne, ato janë në rrezik të harrohen ose të zbehen në errësirë. Nuk mund ta lejojmë këtë të ndodhë.
Xhubleta, me modelet e saj të endura në mënyrë të ndërlikuar dhe ngjyrat e gjalla, është një veshje tradicionale shqiptare e veshur nga gratë, veçanërisht në rajonet veriore të Shqipërisë. Ajo përfaqëson jo vetëm artizanatin e paraardhësve tanë, por edhe shpirtin dhe qëndrueshmërinë e popullit shqiptar. Në mënyrë të ngjashme, çiftelia, një instrument muzikor unik me dy tela, luan një rol themelor në folklorin dhe muzikën tonë. Meloditë shpirtërore të çiftelisë kanë shoqëruar kronikisht festimet, rrëfimin e historive dhe shprehjet tona kulturore.
Trashëgimia jonë po kërcënohet nga mungesa e ndërgjegjësimit dhe ndikimi në rritje i kulturës moderne globale, e cila shpesh i anashkalon kulturat më të vogla, megjithëse të rëndësishme. Qeveria shqiptare, institucionet kulturore dhe komunitetet ndërkombëtare duhet të ndërmarrin hapa të prekshëm për të mbrojtur këto simbole historike. Duke filluar programe për të edukuar brezat e rinj rreth xhubletës dhe çiftelisë, duke siguruar që këto tradita të ruhen në shkolla dhe duke përfshirë artistë dhe artizanë vendas në aktivitete promovuese kulturore, ne mund të krijojmë ndërgjegjësim dhe vlerësim.
Ekziston gjithashtu një nevojë urgjente për t’iu drejtuar UNESCO-s që këto objekte kulturore të njihen dhe të mbrohen si Trashëgimi Kulturore Jomateriale. Kjo jo vetëm që do të siguronte njohje globale, por do të hapte edhe rrugë për financim dhe mbështetje në ruajtjen e këtyre traditave.
Prandaj, ne i nxisim këto organe të punojnë në bashkëpunim me komunitetet lokale për të organizuar ekspozita, punëtori dhe ngjarje të fokusuara në xhubleta dhe çifteli. Ky angazhim proaktiv mund të nxisë një ndjenjë të re krenarie midis shqiptarëve dhe të sigurojë që këto elementë të paçmuar të traditës sonë t’u kalohen brezave të ardhshëm.
Ruajtja e traditave të xhubletave dhe çiftelisë nuk ka të bëjë vetëm me ruajtjen e së kaluarës sonë, por është gjithashtu një mënyrë për të pasuruar të tashmen dhe të ardhmen tonë me trashëgiminë e gjallë të paraardhësve tanë. Ju lutemi nënshkruani këtë peticion për të bërë thirrje për veprime urgjente për të ruajtur këtë pjesë të rëndësishme të kulturës shqiptare. Së bashku, mund të sigurohemi që xhubleta dhe çiftelia të mbeten simbole të gjalla të trashëgimisë sonë, të festuara si në Shqipëri ashtu edhe në mbarë botën.
