Shkruan Zef Ndreka
Partia Demokratike është sot në udhëkryqin më të madh të historisë së saj. Si forca e parë opozitare pas rënies së komunizmit, ajo ka mbajtur peshë të jashtëzakonshme në tranzicionin shqiptar. Por përçarja e brendshme, lodhja e elektoratit dhe mungesa e lidershipit bashkues e kanë futur PD-në në krizë ekzistenciale.
Historia europiane njeh raste të ngjashme. Në Itali, Demokristianët sunduan gati gjysmë shekulli, por u shuan brenda pak vitesh pas skandaleve të korrupsionit. Socialistët francezë, dikur forcë kryesore, u tkurrën në margjina pas vitit 2017. Në të dyja rastet, votuesit e zhgënjyer gjetën alternativa të reja.
PD ndodhet përballë të njëjtit rrezik. Ajo nuk pritet të zhduket krejtësisht, sepse ka rrënjë të forta historike dhe një bazë elektorale besnike. Por, nëse përplasjet e brendshme vazhdojnë dhe nuk shfaqet një lidership i ri, forca që dikur përfaqësonte shpresën e shqiptarëve për ndryshim rrezikon të mbetet një parti e dobët, e margjinalizuar, ose të zëvendësohet nga një lëvizje tjetër opozitare.
Pra, fati i PD-së varet nga aftësia për t’u reformuar. Nëse nuk e bën këtë, rrezikon të ketë të njëjtin fund si Demokristianët italianë: të mbetet thjesht një kujtim historik.
Sa gjasa ka të zhduket PD?
1. PD si parti historike
PD është partia e parë opozitare pas rënies së komunizmit dhe ka luajtur një rol themelor në tranzicionin shqiptar.
Historia, simbolika dhe trashëgimia e saj nuk zhduken lehtë, ajo ka rrënjë që lidhen me momentin më të madh të pluralizmit shqiptar.
2. Kriza e sotme
Që nga 2021, PD është ndarë në disa kampe grupi i Sali Berishës, grupi i Lulzim Bashës, Alibeajt, Shehaj etj.
Përçarja ka dobësuar fuqinë e partisë, duke ulur mbështetjen tek elektorati dhe duke i lënë hapësirë PS-së të dominojë skenën.
Ka një lodhje të elektoratit opozitar, ku shumë simpatizantë ndihen të zhgënjyer dhe largohen drejt lëvizjeve të reja politike.
3. Shanset e zhdukjes
Zhdukje absolute apo shkrirje totale, ka pak gjasa të ndodhë, sepse PD është ende markë politike me bazë të fortë votuesish.
Rënia më tej është e mundshme. PD mund të mbetet një parti e vogël ose e fragmentuar, e paaftë të kthehet në forcë kryesore qeverisëse.
A mundë të rilindë PD?
Rilindja gjithmonë ekziston sa të jetë mundësia që një lider i ri të bashkojë e të ringjallë PD-në, duke e nxjerrë nga kriza.
Historia europiane njeh raste të tilla si p.sh. socialistët në Spanjë pas krizës së viteve ’70 u ringritën fuqishëm.
4. Kushti vendimtar, lidershipi
Sot PD nuk ka një lider konsensual që i bashkon të gjitha krahët.
Nëse konflikti Berisha–grupimet e tjera vazhdojnë, partia rrezikon të bjerë gjithnjë e më shumë.
Nëse shfaqet një figurë e re, karizmatike, që kapërcen ndasitë dhe ndërton opozitë reale, PD mund të rikthehet.
PD nuk ka shumë gjasa të zhduket krejtësisht, por ka rrezik serioz të kthehet në një parti të vogël, e copëzuar dhe pa ndikim vendimmarrës.
Fati i saj varet nga aftësia për të prodhuar lidership të ri dhe për t’u përshtatur me realitetin politik shqiptar.
